Zwolle in Transitie: ‘Hoe kan ik je helpen?’

Een mooie weergave van de Inspiratiesessie en Doe-Avond met Jan Rotmans van woensdag 21 januari 2015. Door Anne van den Berg, freelance journalist.

ZWOLLE – Transitie-expert Jan Rotmans vergelijkt de bezoekers van Zwolle in Transitie met pinguïns. Pinguïns veranderen namelijk, net als mensen, nooit en masse van richting. De koploper begint vanuit de inhoud. De verbinder denkt: ‘Ik ken nog iemand die mee wilt denken.’ De kantelaar zorgt dat het idee de massa bereikt. Als twintig procent om is, dan gaat de overige tachtig procent snel mee. Dat zal in Zwolle nog even duren: we zijn té bescheiden en de kantelaars moeten zich nog aansluiten. Tijd voor verandering.

Tijdens de kantelbijeenkomst, waarvan de initiatiefnemers vooral fanatieke koplopers zijn, komen 285 pinguïns bijeen. Jan Rotmans, koploper van het eerste uur en goeroe op het gebied van grote transities, berekende dat dit 0,25 procent van de Zwolse bevolking is. De bijeenkomst is een aanzet om de twintig procent te halen en aan het enthousiasme ligt het in ieder geval niet. ‘Zwolle bruist’, zo vleit Rotmans het publiek.

Productiedenken uit de 19e eeuw
Het transitievraagstuk draait om hoe een samenleving, in dit geval in de regio Zwolle, zich los kan maken van de oude wereld. ‘We leven met vier crises, namelijk economisch, ecologisch, institutioneel en moreel. De magere groei die we in de economie zien, gaat ten koste van de wereld. Van de natuur, van de mens’, vertelt Rotmans. Het oude systeem is ontwikkeld in de negentiende eeuw, toen productie de wereld draaiende hield. Daaruit ontstonden regels, controle, bureaucratie.

Het feit dat door de oude manier waarop instituten en bedrijven georganiseerd zijn de wereld beschadigd wordt, realiseren zich steeds meer mensen. Er ontstaat een polarisatie: aan de ene kant de gelddenkers, de regelneven en de controlefreaks. Aan de andere kant de nieuwe hippies, de delers en de vrijheidsdenkers. Het is niet zo dat het ene systeem slechter is dan het andere, alleen is het oude niet meer relevant en daardoor schadelijk.

Het oude systeem werkte toen de wereld werd gedomineerd door fabrieken. Nu draait de economie op dienstverlening en heeft technologie productie zodanig veranderd dat een nieuwe wereldorde geen overbodige luxe is. ‘De transitie is radicaal: we gaan niet minder vies produceren. We gaan schoon produceren. We gaan niet minder slecht presteren. We gaan goed presteren’, vertelt Rotmans.

Menselijke waarden
‘We gaan weer redeneren vanuit menselijke waarden, zoals vertrouwen, delen en duurzaamheid. De mens komt weer centraal te staan in plaats van de instituties en de organisaties. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat we een beter mens creëren, maar we gaan het beter regelen. We gaan leren delen, meer zelf maken, biologisch verbouwen. Samen zijn we zelfredzaam’, aldus Rotmans.

Dat we in Zwolle samen zelfredzaam zijn, blijkt uit de vele initiatieven die tijdens de bijeenkomst worden besproken. In kleine groepen gaan de 285 deelnemers uiteen. Er worden kritische vragen gesteld, nieuwe ideeën geopperd en suggesties gegeven. De meest gestelde vraag van de avond: hoe kan ik je helpen? Ook Rotmans stelt de vraag herhaaldelijk en lost zijn belofte regelmatig in.

Eén van de initiatiefneemsters wil de talenten van kinderen in het weekend verder ontwikkelen. Rotmans: ‘Wat houdt je tegen?’ Er blijkt een financiële boost nodig te zijn en er worden gelijk ideeën geopperd hoe het investeringsbudget bij elkaar gekregen kan worden. Rotmans stelt voor om uit te rekenen voor hoeveel geld één kind geholpen kan worden. Op basis daarvan kan een donatiebedrag worden bepaald en scholen, vrienden en kennissen worden aangeschreven.

Onduidelijkheid en angst
Een ander project is 3d-printen voor ouders en kinderen. In eerste instantie hebben maar weinig mensen zich aangemeld bij dit initiatief. Het blijkt al snel dat het door de initiële formulering komt; de bezoekers snappen niet goed wat initiatiefnemer Albert Barth wil bereiken. Als blijkt dat hij speelgoed betaalbaarder en leuker wilt maken door ouders en kinderen te laten spelen met ontwerpen en die te laten uitprinten door een 3d-printer, blijkt een groot deel van het publiek enthousiast.

Toch heerst er nog teveel angst onder de bezoekers. ‘Volgende keer worden alle mensen die meer dan drie keer ja-maar zeggen verwijderd. Die mogen dan aan een aparte tafel eindeloos ja-maren tegen elkaar’, grapt Rotmans. Het is logisch dat er angst is, vertelt Rotmans, want verandering gaat altijd gepaard met weerstand. Dat betekent alleen niet dat je je moet laten leiden door de tegenslag die je ontvangt. Je moet het juist omarmen en vieren; het betekent dat er iets verandert.

Als het geen angst is dat de Zwollenaar tegenhoudt in de kanteling, dan is het wel de bescheidenheid. ‘In deze regio praten ze te weinig over de initiatieven en zeker buiten de eigen netwerken’, zegt Rotmans. ‘Doordat Amsterdammers denken dat ze het epicentrum van de wereld zijn, trekken ze ook innovators en koplopers aan. De beschaafdheid houdt de groei tegen en daarmee is Zwolle het best bewaarde geheim van Nederland in transitie.’

Kantelaars gevraagd
De moed hebben om naar buiten te treden is één. Commercieel denken is twee, aldus Rotmans. ‘Drie koplopers krijgen de massa niet mee, omdat ze niet het empathisch of organisatorisch vermogen hebben om de stoet pinguïns in beweging te zetten. Macht mag een term uit de oude wereld zijn, het is niets meer dan de kracht hebben om anderen van jouw idee te overtuigen en in beweging te krijgen.’

Door de navraag van facilitator Emmely Lefevre in de zaal wie welke pinguïn is, blijkt dat meerdere initiatiefnemers onder de categorie ‘verbinder’ vallen. Er blijkt meer behoefte aan kantelaars die het percentage betrokken Zwollenaren naar de twintig procent brengt. ‘Zij zullen minder met de inhoud bezig zijn en meer met het aanspreken van de markt. Pas als je de koploper, de verbinder én de kantelaar bij elkaar zet heb je goud’, aldus Rotmans.

Inspiratiesessie en Doe-avond!

Doe en denk je ook mee?

De wereld om ons heen staat in het teken van grote veranderingen. Op het gebied van zorg (o.a. de decentralisaties), maar ook op het gebied van duurzaamheid, onderwijs, economie, natuur en het financiële stelsel vinden er in oplopend tempo grote veranderingen plaats.
Tegelijk!
Jan Rotmans, hoogleraar Transitiekunde, is toonaangevend in Nederland waar het gaat om friskijken, dwarsdenken en kantelen. Hij noemt de tijd waarin we leven geen tijdperk van verandering, maar een verandering van tijdperk”.

Op woensdagavond 21 januari 2015 is er op Hogeschool Windesheim een Inspiratiesessie en Doe-avond met Jan Rotmans, waarbij je ook jouw vraagstuk of idee kunt inbrengen. De aandacht zal vooral gericht zijn op DOEN.

Doel van deze avond is mensen aan elkaar te verbinden en initiatieven verder te helpen en daardoor de leefbaarheid en duurzaamheid van Zwolle te verbeteren, maar ook om Zwolle nog leuker te maken!

De avond is een vervolg op de succesvolle Kantelbijeenkomst van 3 april jl. met bijna 400 mensen. Een verslag van deze avond vind je op ttps://www.youtube.com/watch?v=02fNulMFYM4

Wat gaan we doen?

Het is de bedoeling om een mix van inwoners, ondernemers, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en ambtenaren van gemeente en provincie bij elkaar te brengen. Zij nemen samen een ingebracht vraagstuk of idee onder de loep. Door inwoners en professionals aan elkaar te koppelen wordt de slagkracht vergroot en daarmee de kans op succes. Onder leiding van een facilitator wordt gewerkt aan een plan van aanpak om het vraagstuk een succesvolle boost te geven.

Voorbeelden zijn:

  • Hoe zorgen we ervoor dat er een lokale munt komt?
  • Ik wil graag kunst en cultuur aanbieden in bepaalde wijken in Zwolle. Wat zijn de ingangen?
  • Hoe krijg ik mijn idee op een braakliggend terrein “van de grond”?
  • Hoe kan ik bij mijn project over duurzaamheid meer draagvlak genereren?
  • Hoe kan ik mijn plan realiseren zonder budget?
  • Hoe start ik een platform in de zorg?
  • Wie helpt mee beweging te krijgen binnen het onderwijs?

Let op! Iedereen die deze avond wil bezoeken moet in het bezit zijn van een entreebewijs.

Programma:
  • 18.30 uur inloop
  • 19.00 – 22.00 uur programma
  • 22.00 uur borrel in de Stadskantine, Hanzeplein (voor wie dat wil)

Via www.zwolleintransitie.nl is een toegangsticket aan te schaffen voor €15,- (inclusief 2 consumpties).

Boer zoekt Stad!

Zwolle kent een fantastische fysieke marktplaats om opdrachtgevers en creatieve professionals bij elkaar te brengen: de HanZup! Een activiteit van de Creatieve Coöperatie. Ik deed mee aan een sessie om het eens te ervaren. Geweldig om te zien hoeveel creatieve ideeën er dan ontstaan!

Met Mathilde Tempelman en Klaasjan Haar bedacht ik dat de vorming van een coöperatie een goede oplossing zou kunnen zijn voor rendabele Stadslandbouw.

Met dit idee ‘Boer zoekt Stad’ wonnen wij de opdracht van Delta Wonen en Rabobank: een onderzoek naar rendabele Stadslandbouw in Zwolle. Een echte boer, Herman Reuvekamp, werd aan onze groep toegevoegd en we gingen aan de slag!

Nu is ons onderzoek bijna afgerond. We organiseerden speciale bijeenkomsten in Doepark de Nooterhof en op Wijkboerderij de Klooienberg en zorgden voor een presentatie van een aantal Stadslandbouw-initiatieven op Chef’s Revolution!

Voor ons is het wel duidelijk of en hoe rendabele Stadslandbouw in Zwolle bedreven zou kunnen worden. Benieuwd naar de resultaten? Klik hier om het verslag naar de verkenning te downloaden.

De uitkomsten van deze kantelactiviteit passen overigens uitstekend bij De Groene Loper Zwolle.

De bovenstaande foto’s zijn speciaal gemaakt voor presentatie van Urban Farming Zwolle bij Chef’s(r)evolution op 14 sep. 2014. Foto’s gemaakt door fotograaf Theo Smits i.o.v. Rabobank IJsseldelta.

Kantelbijeenkomst Regio Zwolle krijgt een vervolg!

Er komt een vervolg op de succesvolle Kantelbijeenkomst van 3 april jl. die tientallen actieve Zwollenaren samen ‘bottom-up’ organiseerden. Dat is mooi! Zwolle is in transitie. Oude structuren maken plaats voor kleinschaliger initiatieven van burgers. Aandacht en actie blijft nodig om de kanteling van een aantal sectoren/domeinen te versnellen.

Het is de bedoeling dat tijdens de vervolgbijeenkomst (burger)initiatieven door andere actievelingen verder geholpen gaan worden in hun ontwikkeling. Heb je zin en tijd om een bijdrage te leveren aan deze bijeenkomst die eind november/begin december plaats gaat vinden? Of weet je iemand die graag in deze beweging mee wil gaan? Laat het me dan even weten via een bericht in het contactformulier.

Groene Loper Zwolle

Op verschillende plekken in Nederland zijn al Groene Lopers. En als de inwoners van Zwolle het willen dan heeft deze stad er straks ook één!

De Groene Loper heeft als missie: bewoners en bedrijven te betrekken bij natuur, landschap en biodiversiteit, ofwel hun eigen natuurlijke leefomgeving. Het idee is dat betrokkenheid bij de natuur, duurzaam handelen en zorgzaam omgaan met de natuur stimuleert.

Wie in de Zwolse samenleving om zich heen kijkt ziet dat er al heel veel groene initiatieven zijn. Er zijn mensen met ideeën die vol energie en creativiteit aan de slag gaan om de leefomgeving groener te maken. Deze projecten bereiken echter vooral mensen, die zich al bewust zijn van het belang van duurzaamheid en een gezonde leefomgeving. Het is de ambitie van de Zwolse Groene Loper om deze beweging krachtiger te maken en een veel groter deel van de bevolking te bereiken met deze ideeën. Het project richt zich daarom vooral op het versterken van de organisatorische en communicatieve kracht van de groene initiatieven.

Om te komen tot een prachtige Zwolse Groene Loper is ieder groen initiatief welkom. Als je wilt meedoen laat dan een bericht achter op mijn contactpagina.

Wat is het leven waard als…

Wat is het leven waard als je niets kunt delen? Ik geloof in een samenleving waarin mensen meer samen leven en meer samen aanpakken. Ik daag mensen graag uit om hun talent, kennis en vaardigheden – hun sociale overwaarde – te gebruiken in verbinding met anderen. Wie op deze manier kan leven zet zichzelf krachtig neer, wordt hier blij van, en is van toegevoegde waarde voor de samenleving.

Ik kan er slecht tegen als mensen langs elkaar heen leven en/of elkaar in diskrediet brengen. De mens is van nature een sociaal wezen. Met elkaar geven we ons leven vorm. Van elkaar moeten we het hebben!

Blij ben ik met mijn nieuwe website waardoor delen en communiceren met jou makkelijker wordt. Graag bedank ik: